Sunday, 17 February 2019

One Devoid of Vidyaa is Animal-like

One Devoid of Vidyaa is Animal-like
(“Vidyaa Viheenah Pashubhih Samaanah”)

Article in Kannada by: Tarodi Suresha
English Rendering by: Padmashree Mohan

The rshis extol the importance of Vidyaa (Spiritual Knowledge) in these words, “Vidyaa is the distinctive feature in man; without it, man is equal to the animals.”  Vidyaa is indeed the decisive difference between man and animals.  Vidyaa is central to a happy and prosperous life worth the living. And the hidden message is: if man aspires to a life loftier than that of the animals, he must pursue Vidyaa.

It is beyond debate that Vidyaa (as education in everyday life) enhances man’s capabilities.  Man can read, write and learn another language. He has probed; discovered nature’s secrets and used them to his advantage. Man’s accomplishment in all fields that can be perceived by our sense organs is mind-boggling.

In contrast, animals seem to live their life in response to the instinctual calls of nature.  By birth, they are well-equipped to deal with stimuli presented by hunger, sleep, fear and procreation. Beyond that, different animals excel at different things. The cheetah is known for its speed and the elephant for its strength.  Even among human pursuits like music or dance, the excellence of the cuckoo or that of the peacock is cited as the standard worthy of our emulation. Some animals show an instinctual grasp of mathematical proportions - consider, for example, the manner in which the bee builds its hive.  Animals are able to navigate themselves to their homes by scent, by a map of the constellations or even by sensing the earth’s magnetism.  Among their social skills, we might marvel at how the soldier ants know their exact contribution to the colony or how the mother bird is a fastidious teacher to her chicks.  Consider traits like gratitude and loyalty where animals set the bar high enough to capture our admiration. Most importantly, barring pets spoiled by human interference, animals bide well by a commitment to keeping themselves in fitness and health!  Given such an impressive list of the abilities of animals, shouldn’t we question whether the earlier statement that animals are devoid of Vidyaa was prompted by shortsightedness?

On the contrary, the rshis who are seers saw far and deep. To understand what their statement means, we must first establish the scope of life.  Life mostly happens in the states of jaagrat - wakefulness; swapna - dream-state; and sushupti - deep sleep.  Whether the intellectual accomplishment of man, or whether the marvel of instinctual animal intelligence, it is all circumscribed within these three states. The joys these accomplishments confer are likewise limited in their scope to these three.  In fact, animals are better-suited to the pursuit of joy in these three conditions owing to the fact that they do not abuse their faculties of the body and mind like man does.

So, when the rshis said, “Without Vidyaa, man is on par with animals,” we need to probe their perspective that led them to issue such a warning.  The answer to this may be found in the proper understanding of the scope of Vidyaa and also in the difference that exists in the make-up of the body of man and animals.

People commonly rely on their sense organs to understand the world or their own bodies.  But rshis gain a deeper understanding by employing the Yoga-drshti (perspective got by the practice of Yoga) secured through penance. Through such a Yoga-drshti, Seers have identified the special features of man’s physiological make-up, the goal of life and the advantages of attaining that particular goal of life.  The highlights of their research are summarized below.

There is a tattva (a principle) of the form of Jyoti or Light in the hearts of all living beings.  This tattva is also identified by the name God. The huge banyan tree grows from a tiny seed containing the blueprint of such a large tree. So also, that principle of Light holds within itself the subtle form of the entire universe and of all living forms. Just like the growth of a seed into a tree finally culminates in the production of another seed, the true fruition of life is achieved when the path back to the Source from where it all started is successfully retraced. It is impossible to imagine the boundless joy arising from the completion of such a journey.

The union with the Tattva that man can achieve through the practice of Yoga is a fourth state called the Turiya.  It is man’s birthright to reach for and grasp this fourth state of Turiya without stopping short at the states of Jaagrat-Swapna and Sushupti.  The natural ability of the human form is to fulfill the promise of Turiya.  Such an ability is not entailed in the physiological or mental makeup of animals.

In the view of the rshis, Vidyaa is not just the acquisition of skills required for a worldly life.  It is not the accumulation of facts either. “Vid” is Jnaana and “yaa” is the means to attaining that Jnaana.  In the Bhagavad Gita, it is clarified that Jnaana is Paramaatman.  So Vidyaa is the means to the realization of Jnaana-in other words, Paramaatman.  Vidyayaa amrutamashnute - through Vidyaa, one can savor immortality.  And Vidyaamayoyam purushahPurusha (Jeeva) is the embodiment of Vidyaa. 

Sriranga Mahaguru explained that man won’t remain like animals only when he becomes Vidyaavanta (‘educated’ in the real sense of the word Vidyaa).  Otherwise man will cheat himself out of an exclusive joy and will lead a wasted life.  The people of Bhaarata should strive to lead such an exalted, educated life by following the tenets of the rshis. 

Note: The Kannada version of this article can be viewed at AYVM blogs

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website and Facebook page:

Friday, 15 February 2019

Lamp as a Representative of Paranjyoti

Article in Kannada by: Tarodi Suresha
English Translation by: Padmini Srinivasan

A glowing lamp dispels darkness, and fills its brilliance everywhere. All living beings desire light with the exception of nocturnal birds like an owl.

In our country Bhaarata, the greatness attached to the lamp is not accorded to any other thing. 'Bhaa' means light and ‘rata’ means those who revel. The name 'Bhaarata' stands for those who seek and rejoice in this enlightenment. Here we begin all occasions with the lighting of a lamp. All along the length and breadth of the country, absence of a lamp is considered inauspicious.

The lamp we light is considered as a representative of Paranjyoti (the Supreme Self-Effulgent Lord), as He is the foremost radiance at the root of all creation. He is described in literature as "Jyotiriva Adhoomakah" meaning - a light free from smoke; "Deepavad vedasaaram" - the essence of all Vedas, glowing in the innermost lotus-like recess of the heart etc. The inner light is ‘Nidhi’ (meaning original treasure) and the lamp we light outside becomes its 'Pratinidhi' (a representative of the original). To be a true representative, it should also have the ability to help one reach the ultimate Self-Effulgent light.  A true representative should necessarily possess the characteristics of the original, that too in a large measure.

A lamp glows on its own like the self-shining Light. Just as the Supreme Lord vanquishes ignorance, a lamp dispels darkness. As a lamp resembles the Lord’s radiance, its sight is capable of elevating a person to experience the Supreme Light.

Yoga shaastra says that one who is in a state of Samaadhi, is stock-still like a lamp, glowing without any flicker caused by wind. Our national poet Kaalidaasa has portrayed Parashiva as ‘A flicker-free lamp glowing in the absence of wind’. This symbolises a steady state of mind, without distractions – an essential requirement for one to see the bright form of the Supreme Lord.

A lamp when used to light another lamp retains its constancy. Its brilliance does not increase or decrease. This represents a steady Bhagavat Dharma (God’s distinctive quality).

Supreme Lord is like a maternal house providing ultimate happiness. So also a lamp signifies Mangala - which gives happiness.  There is a saying by the experienced Seers that a lamp when used (as per their guidelines) as an instrument to attain salvation, serves as an entry point to experience the absolute happiness of Lord’s vision.
God alleviates living beings from the cycle of birth and death. As per the saying "Tamasomaa Jyotirgamaya" – a lamp, serving as a tool for   penance, guides one towards the Absolute principles and protects him from getting caught in the chain of repeated births. Hence it is also praised as "mrutyu vinaashino deepah".

Looking at a lamp is akin to looking at ourselves in a mirror. The process is similar to understanding earth through a map. There are three components in a lamp viz. the wick, oil (or ghee) and the lamp post (carrying the lamp). The lamp is a wonderful creation by our rshis. Serving as a representative of the supreme Lord, it reflects our complete life too. Lamp represents the Supreme light; the three components are the three characteristics of the human body viz. satwa, rajas and tamas; oil stands for the sticking nature of bhakti. The lamp post represents the spinal cord or the human body itself. Yoga shaastra vividly describes the secret involution path lodged within the Meru-danda (spinal-cord) and the Self-Effulgent Paranjyoti glowing at the tip of Meru-danda in Sahasraara Chakra.

Life’s basic principles, the lotus structure, vidyaas etc., are all discernible only through a yogic inner vision. As a reminder, our rshis have outwardly designed Mangalaarati (a flame circulated around the deity at the end of pooja) with different number of wicks and shapes of the lamp as an offering to the Lord.

All these secrets have to be learned only from revered people who are capable of comprehending the minds of rshis. Our salutations to all the Maharshis, who have taught us the usage of a lamp as Paranjyoti’s representative in our daily lives and communicated the message that the lamp is nothing but a manifestation of Paranjyoti !.

Note: The Kannada version of this article can be viewed at AYVM blogs

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website and Facebook page:

Wednesday, 13 February 2019

ರಥಸಪ್ತಮೀ (Rathasapthami)

ವಿದ್ವಾನ್ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ ಬಡಗು
ಸಂಸ್ಕೃತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು

ಕಾಲವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಧೀನ:
ಪ್ರಕೃತಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರು ಕಾಲವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಒಂದುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳೆತನದಿಂದ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತದೆ. ಗಿಡಮರಗಳು ಹಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡವಿ, ಹೊಸಚಿಗುರನ್ನು ಗರಿಗೆದರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಚ್ಚಹಸಿರಿನಿಂದ ನಳನಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಭಾರತೀಯರು ಈ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಸಂತ ಋತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದರು. ಮತ್ತು ಈ ಋತುವಿನ ಆರಂಭಕಾಲವನ್ನು ಯುಗಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆಯೇ ಯಾವಾಗ ಮರಗಿಡಗಳು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹಳತನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭ ಮಾಡುವುದೋ ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಶಿಶಿರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಧೀನವೋ ಅಥವ ಕಾಲವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸೂಚನೆಯೋ
ಹೇಗಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಕಾಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿಸರ್ಗವಿಲ್ಲ, ನಿಸರ್ಗ ಕಾಲವನ್ನು ಬಿಡದು. ಅವೆರಡಕ್ಕು ಅಷ್ಟೊಂದು ಅವಿನಾಭಾವಸಂಬಧವಿದೆ.
ಹೀಗೆ ನಿಸರ್ಗನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಒಂದು ಘಟ್ಟದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಧಿಕಾಲವನ್ನು ‘ಪರ್ವ’ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಭಾರತೀಯರು ಕಾಲವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಗಲಿನವರೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ, ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು, ಎರಡು ಅಯನಗಳು, ಪಕ್ಷಗಳು, ತಿಥಿ, ವಾರ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಯೋಗ, ಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮಾನವಾಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಯೇ ಬಂದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು. ಇವಾವುದೂ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತವಾದವುಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ.
ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮೀ-ರಥಸಪ್ತಮೀ:
ಪ್ರಕೃತಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾದರೆ ಮಾಘಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಔಚಿತ್ಯವೇನು?  ನಮಗೆ ಕಾಣುವ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗವಷ್ಟೇ.  ಅವರ ಉದಯಾಸ್ತಗಳು ನಿಸರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿವರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದ ವಿಷಯವೇ. ಇವುಗಳನ್ನು ಆದರಿಸಿಯೇ ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಆರ್ಯ ಭಾರತ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡುವ ನಮಗೆ ಸೂರ್ಯ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ನಡುವೆ ಅಂತರವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಒಂದು ನೇರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುವರೋ ಅದನ್ನು 'ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ' ಎಂದು, ಅವರ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ೧೮೦ ಅಂಶವಾದರೆ ಅದನ್ನು 'ಪೂರ್ಣಿಮಾ' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಹೀಗೆ ಅಂತರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ತಿಥಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಇಂತಹ ಕಾಲದ ಗಣನೆಯೆ ಮಾಘಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಎಳನೆ ದಿನ- ಸಪ್ತಮೀ. ಇದನ್ನು ರಥಸಪ್ತಮೀ ಎಂದು
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವಾಗ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಏಳು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಪಯಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಈ ದಿನವನ್ನು ‘ರಥಸಪ್ತಮೀ’
ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಸ್ತುತಃ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಚಲನೆ ಉಂಟೇ? “ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ಜಗತಸ್ತಸ್ಥುಶಶ್ಚ” ಎಂಬುದಾಗಿ ವೇದವೂ ಸೂರ್ಯಕೆಂದ್ರವನ್ನೆ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಸೂರ್ಯ ಚಲಿಸಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವು ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಸೂರ್ಯನ ಗತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾಲ ಎಂದು ಬಗೆದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಶುಭದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಜನರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುವಿನ ಹೃದಯ ಇದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪಕಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ, ಋಷಿಹೃಯದಯ ಸಂವೇದ್ಯರೂ ಆದ 'ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು' ಈ ಮಹಾಪರ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  "ಜ್ಞಾನಿಗಳ ದಹರಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಸವಿತೃವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಈ ಪಾರ್ಥಿವಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವುದುಂಟು. ಸಪ್ತಾಶ್ವವೆಂದರೆ ಸಪ್ತಧಾತುಗಳು, ಸಪ್ತಪ್ರಾಣಗಳೂ ಆಗುವುವು. ಸಪ್ತಧಾತು-ಸಪ್ತಪ್ರಾಣರೂಪವಾದ ವಾಘೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶರೀರದಲ್ಲೂ ಅಂತೆಯೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೂ ಅವನು ಸಂಚರಿಸತೊಡಗಿದರೆ, ನಮಗೆ ತಿಥಿ, ವಾರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಹಗಲಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ" ಎಂದು.
ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಮಾನವನ ಸಹಜ ಆಸೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಸಪ್ತಮಿಯ ಶುಭದಿನ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತಮ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಕಾರ್ಯವೂಭಗವಂತ ಪೂಜೆಯಾಗಿ ಆಗುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟರು. "ಅರುಣೋದಯವೇಲಾಯಾಂ ಶುಕ್ಲೇ ಮಾಘಸ್ಯ ಸಪ್ತಮೀ| ಪ್ರಯಾಗೇ ಯದಿ ಲಭ್ಯೇತ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಗ್ರಹೈಃ ಸಮಾ|" ಎಂಬುದಾಗಿ. ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನವು ಅತ್ಯಂತಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವರ್ಷ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಕೋಟಿಜನ ಪುಣ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೋ ತಿಳಿಯದು. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದಲ್ಲು ನಮಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ರೋಗವೂ ಬಾರದು. ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ವಿದಿತವೇ. ಇಂತಹ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾದಪುಣ್ಯಕಾಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕ ಪಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಸೂಚನೆ: ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website and Facebook page:

Sunday, 10 February 2019

ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಥಾನ (Jnanigala samajadalli striyara sthana)

ಲೇಖಕರು: ಮೈಥಿಲೀ ರಾಘವನ್

ಭಾರತದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವ ವಿಧಾನವೇ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕಂಡಬರುತ್ತಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಆಧಿಕ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಅದುಮಿ ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಹೆಚ್ಚು;ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗಿರುವಷ್ಟು ಹಕ್ಕಾಗಲೀ, ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶಗಳಾಗಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಅವರನ್ನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ  ಅಡುಗೆಯ ಮನೆಗೆ ನೂಕಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ನೋಟವೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

Sourced from : wikimedia

ಈ ನೇರದಲ್ಲಿ ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನಗಳೇನಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಪೋ-ಧ್ಯಾನ ಬಲದಿಂದ ಕಂಡ ಒಳ ಬೆಳಕನ್ನೂ ಅದರ ವಿಕಾಸವನ್ನೂ ಮಾನವಮಾತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಕಂಡು ಆನಂದಿಸುವಂತೆ ಸಮಾಜವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆದಾಗ ಜೀವನವು ಸುಗಮವಾಗಿಯೂ ಸುಲಲಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದರು.

ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯು ತಾನೇತಾನಾಗಿದ್ದು ಮುಂದೆ ತಾನು ಬಹುವಾಗಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ ತನ್ನನ್ನೇ ಪುರುಷ-ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದು ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಪನಿಷದ್ವಾಣಿ. ಪರಮಪುರುಷನು ತನ್ನ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಮಾತೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿದನು.

ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ನಡೆಯಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮಹಾತಾಯಿಯ ಅಂಶವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ‘ಮಾತೃದೇವೋ ಭವ’ ಎಂಬುದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಥಮೋಪದೇಶ. ಆಕೆಯು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿ, ಹೊರಬಂದಮೇಲೂ ಅದರ ಪಾಲನೆ-ಪೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದಷ್ಟುಮಾತ್ರವೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಪಾಲನೆ-ಪೋಷಣೆಗಳಮೂಲಕ ಮಗುವನ್ನು ದೇವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ದೇವಸಮಾನಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಆದೇಶ. “ಯತ್ರ ನಾರ್ಯಸ್ತು ಪೂಜ್ಯಂತೆ ರಮಂತೇ ತತ್ರ ದೇವತಾಃ” ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾರಿಯರನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಮಾತುಗಳೂ ಇವೆ.

ಶರೀರ ರಚನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುವ ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಮಮತೆ, ಕಾರುಣ್ಯ, ಮೃದುಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಯೇ ಪಾಲನೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದರೇ ಹೊರತು ನಿಕೃಷ್ಟ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಅಡುಗೆಯತ್ತ ಮನಒಲಿಯುವುದು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಆಧುನಿಕಯುಗದ ನವಯುವತಿಯರಿಗೂ ಅತ್ತ ಒಲವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನಾಶ್ರಯಿಸಿ ಹೊಸ ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಪ್ರಿಯವಾದ ಮನರಂಜನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಸೃಷ್ಟಿಸಹಜವಾದ ಈ ಒಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಒಡತಿಯರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಆಡುಗೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಷ್ಟೇಯೆನ್ನದೆ ದಾಮೋದರನ ಪೂಜೆಗೆ ಅಣಿಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಆಹಾರವು ಮನಸ್ಸಿನಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತನ್ಮೂಲಕವೇ ಭಗವಂತನತ್ತ  ಸಾಗುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸನ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಸ್ತೀಯರದೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರ- ಅದೆಷ್ಟು ಉನ್ನತವಾದದ್ದು!.

ಗೃಹವನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸುವುದು, ಗೃಹದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಸೌಮನಸ್ಯವನ್ನೂ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಮನೋಧರ್ಮವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳದೇ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವಳ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನೇ  ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಗೃಹವು ಅವಳೇ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ ‘ಗೃಹಿಣೀ ಗೃಹಮುಚ್ಯತೇ’ ಎಂದರು.

ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ, ಕೊಡುಗೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಸಮಾಜ ನೀಡಿತ್ತು. ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರವರ ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಆಧರಿಸುವವರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಉತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರಾಗುತ್ತಾರೆಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂಶಯ.

ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram please visit our Official Website and Facebook page:

Friday, 8 February 2019


Kannada : Rajagopalan. K. S
Translated by : Hemalatha. B. C

"Do not be ensnared by the desire for fame" is the caution by the wise. But our elders also bless us with "May you achieve a good reputation in life". There are mantras too which pray for fame such as "svastiśraddhāyaśaprajñā [..]dehi me havyavāhana". So, should we seek fame or not?

It is inevitable that a sense of "me and mine" remains with us till our last breath. Sometimes, this can be good since a sense of self is necessary for self-preservation. Sometimes, though, we can become consumed by the craving for recognition and appreciation, and toil day and night to be perceived by others as great. Even this, if it does not hurt others, is only a problem insofar as it uses up our time and energy. But what if our quest for fame actually harms society?

Any desire that takes root in us may grow from a tiny seed to a giant tree. Just as the desire for wealth can leave one always unquenched and thirsting for "more and more", so can the desire for fame. It can leave one always restless, ever unable to sit peacefully for a few minutes.

A person with enough self-worth need not wait to be certified by others, nor does he run after fame. Thus have many great achievers lived. In particular, in our country, many spiritual seekers have led their lives in this way. So have the authors of many of our wonderful literary works, who have left no information on themselves: even today we know nothing of their background like where they were born, or even which century they lived in. Their noble intention was solely to transmit good thoughts to the people. The celebrated author and poet DVG (D V Gundappa) in his poem "vanasumadolennajeevanavuvikasisuvanthe..." has given us the moving analogy of a flower in the forest, spreading fragrance to all passers-by without caring to make its location known -- and exhorted us to adopt it as our model.

Simply performing good deeds may also attract fame. Giving up the desire for fame does not mean stopping doing good things! When our elders bless us with "may you acquire fame", their intention is precisely an encouragement to perform good deeds, because it is thus that one acquires true fame. Recall that the Vishnu Sahasranama extols God as "satkeerthiH".

In our culture, we have the practice of beginning any auspicious activity with the sankalpa: "may this please God". That our work be done not for the praise of men but for the love of God is what our tradition teaches. Let us give up the desire to long for appreciation; let us let go of our ego, and do all our work with God in mind. If this incidentally brings us fame, so be it. Let us surrender that too to Him and be light at heart. We are worthy descendants of the Rshis and munis who lived selflessly - this should be the only fame to aspire for.

Note: The Kannada version of this article can be viewed at AYVM blogs

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram please visit our Official Website and Facebook page:

Saturday, 2 February 2019

ಸಮದರ್ಶಿತ್ವ (Samadarshithwa)

ವಿದ್ಯಾವಿನಯಸಂಪನ್ನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಗವಿ ಹಸ್ತಿನಿ ಶುನಿ ಚೈವ ಶ್ವಪಾಕೇ ಚ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ (ಭಗವದ್ಗೀತಾ 5-18) ವಿದ್ಯಾವಿನಯಸಂಪನ್ನನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ, ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ, ಆನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಯಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವವನಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಸಮದರ್ಶಿಗಳು – ಎನ್ನುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 

ಸಭೆ, ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟೇಶನ್ ಕೊಡುವ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿಗೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದುದು. 

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೇ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಬಹಳ ಉದಾತ್ತ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೆನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕೆನ್ನುತ್ತದೆ.  ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಕಂಡಲ್ಲಿ, ಕಾಣುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ಇತ್ತೀಚನದು. ಆದರೆ, ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿದವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರ ವಿಶಾಲದೃಷ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸದಿರದು. ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡುವ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗೆ, ಗಾತ್ರ, ದೇಹಬಲ, ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ತೀರ ಭಿನ್ನವಾದ, ವಿವಿಧ ಮನುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ "ಸಮ"ವೆನ್ನುವುದು, ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣದಿಂದ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಾಧಿಸದಿರದು. ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕೌಶಲವನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಹಿಂಬದಿಯ ಆಶಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿವೆಯೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸುವಿಗೆ ಆಹಾರಕ್ಕೆಂದು ಹಾಕುವ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಪಂಡಿತನಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಆತ "ಸಮದರ್ಶಿ" ಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯಲಾದೀತೇ? "ಸಮ" ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ. ರಾಮನು ಸಮವಿಭಕ್ತಾಂಗನೆಂದರೆ, ಅವನ ಕೈಯೂ ಮೂಗೂ ಒಂದೇ ಅಳತೆಯವು ಎಂದಲ್ಲ. ಶರೀರದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಸೂಕ್ತಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ (proportionate) ಇದ್ದವೆಂದೇ ಅರ್ಥ.

ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಆಡಿದ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಷ್ಟೆ. ಭಗವದ್ಗೀತಾಧಾರೆಯು ಶ್ಲೋಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಹಿಂದು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದೀತು.

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು "ಸಮದರ್ಶಿ"ಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಬ್ರಹ್ಮವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ, "ನಿರ್ದೋಷಂ ಹಿ ಸಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲದು. ಬ್ರಹ್ಮವಸ್ತುವು ದೋಷವಿಲ್ಲದ್ದೂ, ಸಮವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಾತಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಂತಹ ಸಮವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಪಂಡಿತರು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಸುಂದರ ವಿವರಣೆ. ಇಂತಹ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಸು, ಆನೆ, ನಾಯಿ ಹಾಗೂ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವವನು – ಇವರೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟು, ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮವಾದ ಅಂಶವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಾದಾಗ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ತಾವು ಸಮಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಆ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಬಿಂದುವು ಹೇಗೆ ಸಮವೋ (common factor), ಹಾಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮವು ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಇಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ "ವಿದ್ವಾಂಸ" ಎಂಬ ಸೀಮಿತವಾದ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೇ "ಪಂಡಾ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಿಗೇ ಪಂಡಿತನೆನ್ನುವುದು.

ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಆಟಮ್ (atom) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆಯೋ ಹಾಗೆ ಪಂಡಿತರು ಬ್ರಹ್ಮವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮವಾಗಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ನಮ್ಮ ದೇಶವಾಸಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಬಾರದೆನ್ನುವ ಆಶಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನವು ಹೊರಟಿದೆ. ಆದರೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ “ಸಮದರ್ಶಿತ್ವ” ಬಹಳ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website and Facebook page: